Lipowiec (zamek)
Chcesz nauczyć się tańczyć? profesjonalna szkoła tańca poznań spełni Twoje marzenia!Chcesz założyć firmę i myślisz nad jej oprawą? Zleć nam projektowanie logo i działaj na potencjalnych klientów.If it goes about good restaurants krakow You must go to Il Calzone where the dishes are made with passion.
Współrzędne: 50°04'37″N 19°26'41″E / 50.07694, 19.44472Lipowiec - wcześniejszy gród biskupów krakowskich, zatrzymany wewnątrz formie zakonserwowanej ruiny, położony na wapiennym wzgórzu (362 m n.p.m.) o tej samej nazwie, będącym częścią tzw. Grzbietu Tenczyńskiego, wewnątrz sąsiedztwie wsi Wygiełzów tudzież Babice. Jedna spośród atrakcji turystycznych powiatu chrzanowskiego (województwo małopolskie).Strategiczne punkt wzgórza wewnątrz pobliżu szlaku spośród Krakowa na Śląsk, na którym znajdują się obecne ruiny zamku, zostało zauważone wewnątrz tej chwili wewnątrz okresie rozbicia dzielnicowego monarchii piastowskiej, tudzież niestabilność polityczna tego okresu była kolejnym argumentem wewnątrz ulokowaniem na wzgórzu niewielkiej fortecy, która ażeby chroniła komercyjny szlak. Przed rokiem 1243 tereny te należały aż do małopolskiego rodu Gryfitów, spośród kolei na zwięźle aż do klasztoru benedyktynek wewnątrz Staniątkach, którego ksienią była córa właściciela dóbr babickich (do których należał Lipowiec Klemensa Gryfity spośród Ruszczy. Od sióstr benedyktynek tereny te nabył arcypasterz krakowski Jan Prandota, włącznie je aż do własności biskupstwa krakowskiego, aż do którego należały aż aż do 1789 roku. To Jan Prandota wybudował, bądź choć rozbudował na wzgórzu twierdzę, w takim przypadku do tej pory drewnianą, toż egzystować być może wewnątrz tej chwili spośród murowaną wieżą, której najstarsze partie pochodzą spośród drugiej połowy XIII wieku. Zamek nieodwołalny najprawdopodobniej ostrożnie zaczął wyniknąć od momentu drugiej połowy XIII aż aż do początków XIV wieku.U schyłku XIII wieku biskupem krakowskim został (w 1294 roku) Jan Muskata – barwna osoba polityczna wewnątrz tym okresie. On owo nim chwilą stał się nowym gospodarzem biskupstwa, tudzież co wewnątrz tym idzie tudzież zamku wewnątrz Lipowcu, kto odegrał właściwie istotną rolę w charakterze pozycja oporu poniżej Władysława Łokietka.Muskata, od momentu samego początku piastowania swego urzędu, dążył aż do wzmocnienia pozycji swego biskupstwa, w podobny sposób przy względem gospodarczym, na miarę tudzież militarnym. Jednym spośród przejawów tychże działań była struktura tudzież rozwój zamiast tudzież zamków na terenie jego diecezji. Jednym spośród nich był Lipowiec kto został wewnątrz pośrednictwem Muskatę daleko rozbudowany, wewnątrz taki procedura czy owak z trudem jest szczegółowo skonstatować skalę podjętych prac budowlanych. Po śmierci króla pepik tudzież Polski, Wacława II tudzież jego następcy, Wacława III, protektorów Muskaty, ów ostatni, po przejściowej zgodzie spośród Łokietkiem, popadł spośród nim wewnątrz spór tudzież został wygnany spośród diecezji (1306). Jednym spośród miejsc, dokąd się schronił, był nim chwilą gród Lipowiec wewnątrz którym przebywał mąż periodycznie aż aż do 1312 roku, stawiając sprzeciw wojskom Łokietka.Po okresie walk pomiędzy Piastami tudzież ustabilizowaniu się władzy po objęciu tronu wewnątrz pośrednictwem Kazimierza Wielkiego, gród Lipowiec pełnił funkcję twierdzy granicznej, strzegącej w podobny sposób przebiegający tu trasa komercyjny spośród Małopolski na Śląsk. Wygląd zamku, spośród okresu końca XIII tudzież pierwszej połowy XIV w., negacja logiczna jest nam znany. Wiadomo tylko, iż wewnątrz tej chwili w takim przypadku stała kamienna wieża, o czym świadczą badania przeprowadzone przeszło dolnymi partiami wewnątrz tej chwili stojącej wieży, które nim chwilą pochodzą spośród tego okresu. Jednakże negacja logiczna była białogłowa w takim przypadku integralną częścią bryły budowli, ale wręcz stanowiła odrębny, można prosty obiekt, mający na celu amplifikacja obrony głównej bramy wjazdowej znajdującej się wewnątrz jej pobliżu.W wiekach XIV tudzież XV gród był kilkakrotnie poddawany różnym rozbudowom, przebudowom tudzież remontom, wewnątrz związki od momentu celów, jakim puder mąż służyć. Zwłaszcza wewnątrz XV wieku cel daleko się powiększył, na skroś rozbudowę jego korpusu, zbliżając się wewnątrz swym obrysie aż do obecnego wyglądu spośród dominującą przeszło całością wieżą, wewnątrz tej chwili połączoną spośród resztą zamku, będąc zabudowaną wewnątrz południowo-wschodnim narożu, powiększoną tudzież przebudowaną spośród myślą o zastosowaniu artylerii (działobitnie tudzież tarasy ze strzelnicami).Cały cel mający obwódkę był właściwie głęboką fosą, przeszło którą przerzucony był tępy most, szkoleniowiec aż do bramy spośród furtą na problem pieszych. Znacznie niżej, od momentu okolica południowo-wschodniej zamku, wybudowano liczne, drewniane budynki gospodarcze, wewnątrz wyniku czego powstało tzw. przedzamcze, które nadal (najprawdopodobniej przy ostateczność XV w.) zostało otoczone odrębnym murem spośród bramą wjazdową. Wzmocnienie obronności tudzież unowocześnienie militarna wiązała się m.in. spośród niespokojnym okresem wojen husyckich wewnątrz pierwszej połowie XV wieku, których teatr działań znajdował się natomiast niedaleko, zwłaszcza, iż jedna spośród baz husytów była umiejscowiona wewnątrz Gliwicach na Śląsku, skądże dokonywano wypadów zbrojnych na tereny Małopolski.Do znanych nam biskupów krakowskich, którzy aktywnie inicjowali prace na zamku, należą Wojciech Jastrzębiec (1412-1423) tudzież Zbigniew Oleśnicki (1423-1451). O wkładzie tych postaci wewnątrz rozbudowę zamku świadczą m.in. widoczne aż do współcześnie ich tarcze herbowe wewnątrz ścianach dziedzińca zamku górnego. W 1444 roku Zbigniew Oleśnicki, wystawił wewnątrz Lipowcu priorytet na problem Księstwa siewierskiego, będącego nowym nabytkiem biskupstwa krakowskiego.W XV wieku, gród wewnątrz dalszym ciągu pełnił funkcję strażniczą tudzież rezydencjonalną biskupów krakowskich, mimo owo rozszerzono ją na pudło na problem duchownych. Nowa rola, na miarę przypadła budowli, wiązała się spośród adaptacją na cele więzienne wielu pomieszczeń zamkowych, którą pewno rozpoczęto wewnątrz tym okresie. Do spośród większym natężeniem znanych więźniów Lipowca wewnątrz tym stuleciu należał abat Mikołaj spośród Buska, osadzony w tej okolicy wewnątrz 1437 roku. Rola zamku lipowieckiego w charakterze więzienia kościelnego wzrosła aliści tylko od momentu XVI wieku, co ani chybi związane było spośród rozwijającą się reformacją. Nie więziono tu ale wręcz innowierców, toż w podobny sposób duchownych, wewnątrz przestępstwa pospolite, na miarę np. braci zakonnych - franciszkanów spośród Krakowa - wewnątrz mord Alberta Fontiniego – komisarza franciszkańskiej prowincji czesko-polskiej. Do najznaczniejszych więźniów Lipowca należał aliści Franciszek Stankar, makaroniarz spośród pochodzenia, prelegent Akademii Krakowskiej. Został osadzony na zamku wewnątrz 1550 roku wewnątrz szerzenie poglądów heretyckich. Zdołał aliści zbiec spośród zamku tudzież wewnątrz tej chwili wewnątrz dwójka lata po uwięzieniu donieść utwór artystyczny o reformie Kościoła wewnątrz Polsce, rozpoczęte do tej pory wewnątrz więzieniu lipowieckim Rozpoczęte wewnątrz tej chwili wewnątrz XV wieku prace adaptacyjne na problem celów więziennych zamku nabrały rozmachu wewnątrz wieku XVI, w toku gdy owo zaczęto podwyższać pomieszczenia przeznaczone na cele. Spłycono w podobny sposób fosę otaczającą gród tudzież postawiono wewnątrz niej kamienne filary przy most, tudzież wewnątrz samym zamku przebudowano właściwie ciągi komunikacyjne tudzież schody. Były owo na miarę słychać w najwyższym stopniu zaawansowane prace budowlane na zamku wewnątrz tym okresie. W dobie pokoju tudzież stabilizacji tego regionu negacja logiczna było konieczności, wewnątrz taki procedura aby militarnie pogłębiać zamki. Większość tych prac prowadzonych była pewno wewnątrz pierwszej połowie XVI wieku spośród inicjatywy biskupa Jan Konarskiego (1503-1525) tudzież wewnątrz latach 50. - Andrzeja Zebrzydowskiego. Tak na miarę przedtem o ich roli wewnątrz rozbudowie zamku świadczą wmurowane tarcze herbowe na terenie zamku.Wiek XVII negacja logiczna był na problem zamku nadto łaskawy: zniszczenia wewnątrz wyniku pożaru zamku wewnątrz 1629 roku tudzież nadal najazdu szwedzkiego spośród lat 50., rozpoczęły płynny przebieg upadku Lipowca. Innym czynnikiem powodującym żółwi pomrok budowli była jego przestarzałość w charakterze obiektu mieszkalnego, negacja logiczna spełniającego wewnątrz tej chwili wymogów barokowych rezydencji – tym samym Lipowiec przestał wewnątrz tej chwili egzystować siedzibą biskupów krakowskich, którzy wewnątrz pobliżu niego wznieśli nowy, tępy dwór, kto puder dokonywać tę funkcję.Pożar, kto wybuchł wewnątrz sierpniu 1629 roku, strawił znaczną część drewnianych zabudowań tudzież dotknął po największej części górną część zamku. Inwentarz spośród 1645 roku świadczy o znacznych rozmiarach zniszczeń, które starał się znieść różnice arcypasterz Jan Zadzik wewnątrz latach 40. XVII wieku, będąc inicjatorem odbudowy tudzież przebudowy przedzamcza, które miało po największej części zakres gospodarczy. Szwedzi zajęli Lipowiec 9 października 1655 roku, ustanawiając wewnątrz nim kwaterę główną m.in. spośród uwagi na kontrolę szlaku wodnego niedalekiej Wisły. Opuścili go tylko latem 1657 roku, paląc go na odchodnym.Zdewastowany tudzież niechlujny cel popadający wewnątrz ruinę trwał wewnątrz taki procedura aż do lat 30. XVIII wieku, w toku gdy decyzję o jego odbudowie podjął arcypasterz krakowski Felicjan Szaniawski. Zanim owo aliści nastąpiło gród gościł wewnątrz swych murach, 17 sierpnia 1683 roku, króla Jana III Sobieskiego, kto zatrzymał się tu na relaks w toku wyprawy na Wiedeń. Wydarzenie owo upamiętnione jest wmurowaniem tablicy kamiennej, wewnątrz sieni przejazdowej na dziedziniec, spośród okazji trzechsetnej rocznicy tej wizyty.Wspomniana rekonstrukcja zamku wewnątrz pośrednictwem biskupa Felicjana Szaniawskiego miała na celu adaptacja obiektu na mieszkanie poprawy na problem duchownych. Prace wewnątrz tym kierunku podjęto wewnątrz latach 20. XVIII wieku tudzież kontynuowano wewnątrz latach 50., wewnątrz tej chwili wewnątrz czasów kolejnego biskupa Andrzeja Załuskiego. Poza niezbędnymi konserwacjami na pozornie zamku, reorganizacja dotyczyła po największej części jego wnętrza, czy pomieszczeń tudzież ciągów komunikacyjnych – wybudowano m.in. nową klatkę schodową wewnątrz południowo-zachodnim narożniku budowli. Efekty tej przebudowy są widoczne aż do dziś, ponieważ nadal negacja logiczna podejmowano wewnątrz tej chwili żadnych poważniejszych prac budowlanych na terenie zamku, ograniczając się co jeżeli wewnątrz ogóle aż do bieżących remontów.W 1789 roku, po śmierci biskupa krakowskiego Kajetana Sołtysa, gród Lipowiec przeszedł na problem skarbu państwa na mocy reformy cesarza Józefa II, tudzież spośród kolei dostał się wewnątrz ręce prywatne. W roku 1800 na zamku wybuchł wielce masywny pożar, kto wzdłuż zniszczeń wnętrz, strawił znaczną część dachu.Po tych ciosach budynek wewnątrz zasadzie wewnątrz tej chwili przenigdy się negacja logiczna podniosła. Była ale wręcz po trosze zamieszkana nieledwie aż do końca lat 40. XIX wieku, nadal gród był wewnątrz tej chwili opuszczony, tudzież owo daleko przyczyniło się aż do postępującej dewastacji obiektu, co jest uwidocznione na szeregu dziewiętnastowiecznych rycin, na problem których gród ów był wdzięcznym tematem. Wtedy podobnie zaczęto naukowo obrabiać jego koleje życia – powstała monografia autorstwa Władysława Łuszczkiewicza wewnątrz latach 80. XIX wieku. Coraz spośród większym natężeniem popadający wewnątrz ruinę gród dotrwał aż do lat 50. XX wieku, w toku gdy owo podjęto decyzję o jego ochronie tudzież podjęciu niezbędnych prac archeologiczno-historycznych tudzież budowlanych wewnątrz celu zachowania obiektu wewnątrz stanie trwałej ruiny tudzież przystosowania aż do zwiedzania. Zamek figuruje w charakterze cel zabytkowy wewnątrz wydanym wewnątrz 1953 roku Katalogu Zabytków Sztuki. Prace konserwatorskie tudzież badawcze silny wewnątrz latach 1961-1969 tudzież do tej pory aż do roku 1975 wewnątrz okolicach przedbramia Lipowiec owo zwyczajny gotycki defensywny gród typu wyżynnego. Zbudowany jest mąż przede wszystkim spośród kamienia, tudzież cegły zastosowano po największej części aż do sklepień. W przeszłości elewacje zamku górnego ówczesny pokryte tynkiem, kto zachował się wewnątrz śladowych ilościach. Nie dotrwały także na miarę aż do naszych czasów obramowania okien tudzież drzwi, tudzież w podobny sposób inne elementy dekoracji wnętrz, co jest efektem pożarów tudzież dewastacji wewnątrz pośrednictwem lata opuszczenia. Cały cel składa się spośród trzech zasadniczych części:Zasadnicza część obiektu, na planie pięcioboku – tzw. gród wysoki – tworzy właściwie jednolitą czteroskrzydłową bryłę naokoło wewnętrznego dziedzińca niewielkich rozmiarów. Z tej bryły jawnie wybija się basteja wtopiona wewnątrz południowo-wschodni róg zamku. Obecnie nienaruszony gród wysoki ogołocony jest diametralnie dachu (kiedyś był mąż dwuspadowy), tudzież sekwencja przestrzenny wewnątrz, na miarę wewnątrz tej chwili zostało wspomniane, owo wynik przebudowy spośród XVIII wieku. Na parterze znajdowały się po największej części pomieszczenia gospodarcze: jadalnia (refektarz), kuchnia, spiżarnia, magazyn, piekarnia tudzież skarbiec. Również na tej kondygnacji znajduje się studnia, o głębokości przeszło 24 m, pochodząca spośród najwcześniejszego okresu istnienia zamku – przeszło nią znajdował się tępy koło spośród wiadrami.Na pierwszym piętrze znajdowały się pomieszczenia mieszkalne, kaplica tudzież cele więzienne. W części mieszkalnej wewnątrz tej chwili znajduje się muzeum związane spośród zamkiem. Na drugim piętrze, także na miarę na pierwszym, znajdowały się pomieszczenia mieszkalne, spośród tym, iż przeznaczone ówczesny one prędzej na problem gości, tudzież od momentu okolica zachodniej ówczesny cele więzienne.Najbardziej okazałą częścią całego zamku owo czterokondygnacyjna basteja na planie koła, o wysokości ok. 30 m, będąca najstarszą częścią budowli, pochodząca spośród drugiej połowy XIII tudzież początku XIV wieku. W pierwszym okresie dziejów Lipowca był owo zwyczajny donżon (stołp), czy można prosty fragment obronny, umiejscowiony blisko bramy, mający dodać sił jej obronę, tudzież w podobny sposób będąc ostatnim punktem oporu w toku zdobycia twierdzy. Jest owo typowe wyjście obronne w szerokim zakresie stosowane wewnątrz średniowiecznych fortecach tudzież w większości wypadków w charakterze Najwyższy kolejność budowy tychże. Wejście aż do wieży znajdowało się na znacznej wysokości – wewnątrz przypadku Lipowca mniej więcej wewnątrz połowie jej wysokości. W XV wieku basteja była rozbudowana tudzież włączona aż do konstrukcji zamku górnego. Wtedy podobnie przystosowano ją aż do spośród większym natężeniem nowoczesnych wymogów militarnych, tworząc na poszczególnych piętrach działobitnie, przeznaczone na taraśnice, tudzież więc tym samym zamku można było chronić spośród wieży wewnątrz tej chwili na pewną odległość, na skroś kanonada pobliskich terenów. Dolne partie wieży owo więzienny loch, aż do którego spuszczano skazańców na skroś ujście wewnątrz podłodze blisko aż do jej wejścia. Wewnątrz wieży można się przesuwać po wąskiej tudzież krętej klatce schodowej spośród kamiennymi stopniami. Najwyższa piętro wieży negacja logiczna zachowała się – na samym szczycie obecnej wieży widoczne są po niej ślady wewnątrz postaci kamiennych wsporników, które podtrzymywały granica o znacznej grubości. Cała basteja była przykryta spadzistym stożkowym dachem. Obecnie na szczycie wieży jest molo widokowy, będący do dyspozycji na problem zwiedzających, chroniony metalową poręczą.Jak spośród każdym nieledwie zamkiem tudzież spośród tym wiążą się legendy. Jedna dotyczy uwięzionego Franciszka Stankara wewnątrz 1550 roku tudzież jego ucieczki spośród Lipowca, wewnątrz której miała mu pomóc, zakochana wewnątrz nim, córa dozorcy więzienia, dostarczając mu sznurów, po których Stankar spuścił się spośród okna.Inna klucz mówi o zajeżdżającej wewnątrz nocy karecie spośród dostojnikiem kościelnym, kto wysiada na dziedzińcu tudzież udaje się aż do środka. Zaraz nadal oprawcy ciągną na dwór skutego łańcuchami mnicha, spośród kolei oprawca podnosi ostrze aż do ścięcia skazańca tudzież wewnątrz tym momencie społem spośród uderzeniem pioruna wszystkie widziadła znikają. Legenda ta związana jest wewnątrz negacja logiczna budzący wątpliwości procedura spośród przeznaczeniem tudzież rolą więzienną zamku na problem duchowieństwa.